Tin tức Tin tức

Sáng 20/3/2026, đồng chí Trần Quang Tuyên – Phó Bí thư Đảng uỷ, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch – Kiến trúc thành phố Hà Nội đã tham dự buổi Toạ đàm với chủ đề “Luật Thủ đô (sửa đổi): Hà Nội trước cơ hội lịch sử” do Văn phòng UBND thành phố Hà Nội phối hợp cùng Báo Tiền Phong tổ chức. Đây là hoạt động có ý nghĩa quan trọng, góp phần tạo diễn đàn trao đổi, đối thoại chính sách giữa cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia, nhà khoa học, đại biểu Quốc hội, cộng đồng doanh nghiệp và các cơ quan báo chí, qua đó làm rõ những nội dung cốt lõi của Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), đặc biệt là các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội dành cho Thủ đô.

Tại buổi Toạ đàm, đồng chí Trần Quang Tuyên – Phó Bí thư Đảng uỷ, Phó Giám đốc Sở đã đánh giá, làm rõ nội dung về Luật Thủ đô sửa đổi gắn với Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đang được lấy ý kiến của người dân; các khái niệm mới về đa tầng, đa lớp, các trục cảnh quan sẽ thực hiện. Và đặc biệt bộ mặt đô thị sẽ thay đổi ra sao khi Luật Thủ đô sửa đổi kết hợp với Đồ án Quy hoạch Thủ đô Hà Nội 100 năm.

Thứ nhất, về sự gắn kết giữa Luật Thủ đô và Quy hoạch tầm nhìn 100 năm: Có thể khẳng định, đây là bước tiến mang tính đột phá khi kiến tạo được sự đồng bộ tuyệt đối giữa Công cụ pháp lý và Định hướng tổ chức không gian. Nếu Quy hoạch tổng thể 100 năm đóng vai trò là khung chiến lược không gian thiết lập định hướng dài hạn, thì Luật Thủ đô (sửa đổi) là nền tảng thể chế bảo đảm nguồn lực và cơ sở pháp lý để thực thi. Quy hoạch lần này đề xuất nhiều mô hình mới, quy mô đầu tư lớn, đòi hỏi vượt qua các giới hạn của hệ thống quy chuẩn hiện hành. Do đó, nếu thiếu các cơ chế phân cấp, ủy quyền và chính sách đặc thù từ Luật Thủ đô, bản Quy hoạch sẽ thiếu tính khả thi và khó đi vào thực tiễn triển khai.

Để thấy rõ hơn tầm vóc của sự thay đổi này, cần đặt bối cảnh trong tổng thể sự vận hành đồng bộ của "bộ 3 công cụ" mang tính lịch sử: Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới - Luật Thủ đô (sửa đổi) - Quy hoạch tổng thể Thủ đô. Trong đó, Nghị quyết của Bộ Chính trị đóng vai trò là ngọn cờ dẫn lối, vạch ra định hướng chiến lược và tầm nhìn 100 năm; Luật Thủ đô (sửa đổi) là bệ phóng thể chế, cụ thể hóa các định hướng chính trị đó thành cơ sở pháp lý và phân quyền vượt trội; và Quy hoạch tổng thể Thủ đô là công cụ quản lý để hiện thực hóa trên bản đồ không gian thực địa. Sự tương thích và thống nhất tuyệt đối của bộ 3 công cụ này chính là nền tảng vững chắc nhất để đảm bảo mọi ý tưởng quy hoạch đều trở thành hiện thực.

Thứ hai, về việc cụ thể hóa khái niệm "Đa tầng, đa lớp" và "Trục cảnh quan": Quy hoạch định hình cấu trúc "Đa tầng, đa lớp", chuyển dịch từ phát triển dàn trải trên mặt bằng sang khai thác tối ưu không gian ba chiều, bao gồm không gian ngầm (tích hợp hạ tầng kỹ thuật, bãi đỗ xe, hệ thống điều tiết ngập lụt) và không gian tầm thấp (phục vụ phương tiện giao thông và logistics công nghệ cao). Đồng thời, xác lập Sông Hồng là Trục không gian cảnh quan sinh thái trung tâm. Để hiện thực hóa định hướng này, Luật Thủ đô trao cho Thành phố thẩm quyền chủ động ban hành các Quy chuẩn, tiêu chuẩn quy hoạch - kiến trúc đặc thù (khác biệt với quy chuẩn quốc gia hiện hành). Thông qua cơ chế này, Thành phố sẽ có đầy đủ căn cứ pháp lý để thẩm định, cấp phép xây dựng các công trình ngầm quy mô lớn, cũng như quy hoạch khai thác quỹ đất bãi sông Hồng thành các không gian sinh thái, dịch vụ công cộng trên nguyên tắc tuân thủ nghiêm ngặt hành lang an toàn đê điều.

Thứ ba, sự chuyển dịch về hình thái và không gian đô thị: Sự tích hợp giữa Luật Thủ đô và Quy hoạch 100 năm sẽ thúc đẩy quá trình tái cấu trúc không gian đô thị một cách toàn diện:

- Chuyển đổi từ mô hình phát triển lan tỏa sang mô hình Đô thị nén và Đô thị xanh. Chấm dứt tình trạng phát triển thiếu đồng bộ; thay vào đó, tập trung gia tăng hệ số sử dụng đất tại các khu vực định hướng giao thông công cộng (TOD) và các cực tăng trưởng ngoại vi, hình thành các trung tâm tài chính, thương mại hiện đại mật độ cao.

- Đối với khu vực nội đô lịch sử: Áp dụng cơ chế tái thiết đô thị và di dời cơ sở ô nhiễm, quá tải theo Luật Thủ đô, vùng lõi sẽ được giảm mật độ xây dựng. Quỹ đất dôi dư được ưu tiên thiết lập các không gian công cộng, quảng trường, tuyến phố đi bộ, nhằm bảo tồn và phát huy tối đa giá trị di sản kiến trúc - văn hóa của Thủ đô.

- Hoàn thiện hệ thống hạ tầng khung: Xây dựng mạng lưới giao thông liên vùng, đa tầng nhằm giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn hạ tầng; thực hiện các giải pháp kỹ thuật phục hồi sinh thái các dòng sông nội đô (sông Tô Lịch, sông Kim Ngưu), đưa các yếu tố tự nhiên gắn kết hữu cơ với môi trường xây dựng.

Diện mạo Thủ đô trong kỷ nguyên mới sẽ là sự tích hợp hài hòa giữa một "Thành phố toàn cầu, thông minh, hiện đại" tại các vùng động lực mới, và một "Thành phố di sản, sinh thái, bản sắc" tại khu vực nội đô lịch sử và trục không gian sông Hồng./.